Deepfake – Czy w internecie znajdziemy jeszcze prawdę?

Deepfake, określany w bardziej profesjonalny sposób, jest techniką cyfrowej obróbki obrazu. Polega ona na wykorzystaniu zdjęć, czy też istniejących wcześniej fragmentów materiałów wideo. Tyle wystarczy, by sztuczna inteligencja zajęła się resztą roboty. W rezultacie, obserwujemy w internecie narastający zalew filmików, przedstawiających przerobione twarze celebrytów, polityków, czy ogólnie rzecz biorąc, medialnych osób. Zjawisko cały czas ewoluuje. Osoby, bardziej zagłębione w temacie, mogą z łatwością stwierdzić, że ewolucja deepfake’ów postępuje w ekspresowym tempie. Z tego względu, warto dowiedzieć się, na jakie szkodliwe sposoby mogą być one wykorzystywane. Co jednak jeszcze ważniejsze, należy zastanowić się, w jaki sposób można bronić się przed falami nieprawdziwych filmów.

Deepfake – O fenomenie słów kilka

Na szczęście, póki co, przerobione materiały kojarzą się wielu jedynie z aspektem humorystycznym. Istnieją bowiem setki, jak nie tysiące przeróbek, wykorzystujących twarze polityków oraz celebrytów, którym wkładane są w usta zabawne, groteskowe kwestie. Przy takim wykorzystaniu tej technologii, bardzo łatwo jest się zorientować w sytuacji. Połączenie absurdalnie głupich kwestii z twarzami osób, kojarzonych z poważnymi stanowiskami, samo w sobie kieruje oglądających w stronę stwierdzenie fałszywości materiału. Twórcy tychże filmików stawiają przede wszystkim na rozbawienie odbiorcy, trudno zatem mówić o jakiejś większej szkodliwości ich działań.

Okazuje się, że internet może niezwykle dopomóc w stworzeniu deepfake’a, nawet zwykłemu Kowalskiemu. Istnieją bowiem narzędzia oraz poradniki, pozwalające uzyskać zadowalający efekt w zaledwie kilka minut. Wystarczy posiadać odpowiednio dużo materiałów źródłowych. Właśnie dlatego, obiektem żartów z wykorzystaniem tej technologii, są zazwyczaj osoby medialne. W ich przypadku, znaleźć można ogrom publicznie dostępnych filmów, stanowiących materiał dydaktyczny dla sztucznej inteligencji.

Era niewinnych, głupkowatych przeróbek może jednak niechybnie zbliżać się ku końcowi. Wszystko za sprawą rozwoju technologii. Po pierwsze, potrzebuje ona coraz mniej materiału źródłowego, by uzyskać realistyczny efekt imitacji danej osoby. Otwiera to zatem furtkę do tworzenia deepfake’ów z wykorzystaniem wizerunku osób mniej znanych. W ten sposób, coraz cięższe będzie unikanie prób oszustwa z wykorzystaniem przerobionych materiałów. O wiele bardziej skłonni będziemy zakwestionować prawdziwość wypowiedzi prezydenta Stanów Zjednoczonych niż deepfake’a, gdzie AI udaje naszego pracodawcę, znajomego bądź członka rodziny. W połączeniu z coraz częściej występującym spoofingiem, czyli podszywaniem się pod czyjś numer telefonu, narzędzie to może zostać wykorzystane w naprawdę niebezpieczny sposób.

Co równie istotne, deepfake’i nie są już tak proste do rozpoznania jak kiedyś. To zdanie może brzmieć dla niektórych dosyć dziwnie, ponieważ ta technologia jest stosunkowo nowa. Rozwinęła się ona jednak ogromnie, na przestrzeni krótkiego okresu. Gdy porówna się filmy sprzed roku oraz najnowsze materiały, różnica jest kolosalna. Najnowsze deepfake’i potrafią być bardzo ciężkie do rozpoznania, zwłaszcza, jeżeli ktoś nie jest świadomy istnienia oraz stopnia zaawansowania owej technologii.

Deepfake – Jak się przed nim obronić?

Niestety, w odniesieniu do deepfake’ów, ciężko mówić o jednym, skutecznym rozwiązaniu. W związku z nagłym, prędkim rozwojem owej technologii, brakuje ogólnego rozwiązania technologicznego, które mogłoby zabezpieczyć użytkowników sieci przed niebezpieczeństwem. Nie znaczy to jednak, że jesteśmy na tym polu bezbronni.

To co każdy jest w stanie zrobić, to być świadomym tego zjawiska i w związku z tym, reagować odpowiednio, na nawet odrobinę podejrzane materiały wideo. Póki co, przerobione materiały wciąż nie są doskonałe. To, na co powinno zwracać się uwagę, to przede wszystkim nienaturalny ruch gałek ocznych. W grę wchodzą również nienaturalne wyrazy twarzy oraz specyficzne ruchy ciała. W tej kwestii AI nie radzi sobie jeszcze najlepiej. Warto mieć jednak na względzie, że z czasem wymienione aspekty przestaną być dla sztucznej inteligencji problemem. Sygnałem ostrzegawczym będą również wszelkiego rodzaju anomalie, występujące na materiałach wideo. Mowa zatem o nienaturalnym zachowaniu światła i nieperfekcyjnym odwzorowaniu tego, jak zachowuje się otoczenie.

Firmy technologiczne, są na szczęście świadome zagrożenia. Przykładem producenta zainteresowanego tematem, może być Honor. Firma przedstawiła niedawno projekt rozwiązania, które ma automatycznie wykrywać przerobione filmy, wyświetlane na smartfonach użytkowników. Według zapowiedzi, technologia ma natychmiastowo wykrywać deepfake’a, informując posiadacza telefonu czytelnym komunikatem. Miejmy nadzieję, że coraz więcej producentów zdecyduje się na wprowadzenie podobnych rozwiązań. Całkiem możliwe, że nastąpi to niestety dopiero wtedy, kiedy technologia deepfake osiągnie poziom zaawansowania, niepozwalający na odróżnienie prawdy od fałszu samodzielnie.

Deepfake – Miejmy się na baczności

Co ciekawe, wiele aktualnych detektorów deepfake’ów bazuje na analizie danych, zebranych poprzez analizę materiałów wideo, wykorzystujących ową technologię. Oznacza to, że detektory uczą się w ten sam sposób, w jaki deepfake’i starają się udoskonalać swoją formę. W efekcie, powstają naturalne przeszkody w rozpoznawaniu oszustwa. Detektor poprzez analizę jedynie danej bazy materiałów, nie będzie w stanie zareagować w spotkaniu z nieznanym jeszcze rodzajem deepfake’a. Należy zatem polegać przede wszystkim na własnym rozeznaniu, biorąc przez palce informacje pojawiające się w nieautoryzowanych, mniej zaufanych źródłach.

W kwestii deepfake’ów wciąż czekamy na przełom. Scenariusze mogą być dosyć niespodziewane, zwłaszcza, jeśli weźmiemy pod uwagę tempo rozwoju technologii opartych na sztucznej inteligencji. Grunt to jednak świadomość, że okres śmiesznych, zabawnie przerobionych filmików, niechybnie zbliża się ku końcowi.